Visie & Methode

'Niets hoeven zeggen en toch worden verstaan in een taal voorbij de woorden'

In een taal voorbij de woorden
Vanuit dertig jaar praktijkervaring in het werken met psychotrauma, jarenlang onderzoekswerk en mijn persoonlijke ervaringskennis begrijp ik van binnenuit wat het kan betekenen wanneer de gevolgen van vroegkinderlijke en chronische traumatisering doorwerken in het volwassen leven.

Vanuit deze verschillende bronnen van kennis ontwikkelde ik Beeldta-Al, Lichaamsta-Al en Tekenta-Al. Deze methoden maken gebruik van symbolische beeldtaal en non-verbale communicatie. Ze helpen woorden, beelden en betekenis te geven aan ervaringen die lange tijd ongrijpbaar of onzegbaar konden blijven. Binnen mijn samenkomsten zet ik ze in voor verdiepende psycho-educatie en leer ik professionals hoe zij hiermee op een zorgvuldige en traumasensitieve manier kunnen werken.

‘De ondergrond van mijn werk wordt gevormd door lichaamsgerichte psychotraumahulpverlening, de polyvagaaltheorie, Voice Dialogue en systeemtherapie. Deze verschillende inzichten zijn op natuurlijke wijze met elkaar verweven, steeds bekeken door een systemische bril.’

Daarnaast werk ik onder meer met schrijf- en tekenexposure, ademgerichte oefeningen, beeldende werkvormen en tafelopstellingen. Deze vormen kunnen helpen om emoties en lichaamssignalen eerder te herkennen en er met meer ruimte en mildheid bij aanwezig te blijven. Zo kan stap voor stap meer ervaring ontstaan van veiligheid, verbinding en het kunnen verdragen van wat zich vanbinnen aandient.

Uit mijn onderzoeken komt naar voren dat niet alleen afzonderlijke, aanwijsbare gebeurtenissen ingrijpend kunnen zijn. Juist de voortdurende sfeer waarin een kind opgroeit — de spanning, verwarring, afwijzing, ontregeling of het ontbreken van emotionele beschikbaarheid — kan tot ver in het volwassen leven doorwerken. Over deze vaak moeilijk zichtbare onderstroom en de diepgaande gevolgen ervan gaan mijn boeken Het bevuilde nest en Honderd stemmen.

Een kind is voor veiligheid en verbondenheid volledig afhankelijk van zijn ouders en directe omgeving. Wanneer het daar langdurig spanning of onveiligheid ervaart, raakt dit niet alleen de gedachten en emoties, maar ook het lichaam en het zenuwstelsel. Daarom zijn er later niet altijd woorden voor gevoelens van onrust, verwarring, spanning of pijn. Soms zijn de woorden er wel, maar slaat de keel als het ware op slot, omdat spreken of jezelf uiten vroeger niet veilig voelde.

‘Het lichaam draagt de geschiedenis mee van wat niet in woorden kon worden verteld. Zo kan het verleden zich in het heden nog altijd voelbaar maken.’

Binnen mijn samenkomsten richt ik mij daarom niet in de eerste plaats op het reconstrueren van gebeurtenissen, maar op de gevolgen die in het hier en nu merkbaar zijn. Dat kan zich onder meer uiten in eenzaamheid, bestaansleegte, verwarring, moeite met nabijheid of het gevoel de verbinding met jezelf kwijt te zijn.

Lichaamstaal en non-verbale communicatie nemen in mijn werk een belangrijke plaats in. Door aandachtig te kijken en te luisteren naar wat het lichaam kenbaar maakt, kan er ruimte ontstaan voor een verhaal dat eerder nog niet verteld kon worden. Soms hoeft iemand niets te zeggen om toch te worden verstaan.