Onderzoeksgroep

Onderzoeksgroep

Langlopend ervaringsonderzoek sinds 2018
Sinds 2018 ben ik initiatiefnemer en begeleider van een langlopend onderzoek naar de gevolgen van vroegkinderlijk en transgenerationeel trauma. Centraal staat het opgroeien in onveiligheid binnen het eigen gezin en familiesysteem en de invloed daarvan op het latere leven.

Het onderzoek richt zich op de onderstroom van onveiligheid, waaronder emotionele verwaarlozing, psychisch geweld, parentificatie, dwingende controle, intieme terreur, emotioneel onvolwassen gezinssystemen en seksueel kindermisbruik.

Onveiligheid achter een beschermende buitenkant
De specifieke context van dit onderzoek wordt gevormd door maatschappelijk welgestelde gezinnen. Juist wanneer er aan de buitenkant veel op orde lijkt, kan de onveiligheid binnen het gezin moeilijk herkenbaar zijn. Opleiding, sociale status, taalvaardigheid en maatschappelijke positie kunnen als een beschermende laag om het gezinssysteem heen liggen, terwijl het kind daarbinnen onvoldoende wordt gezien en beschermd.

Veel geweld, verwaarlozing en seksueel kindermisbruik vindt plaats achter de eigen voordeur, binnen relaties waarin afhankelijkheid, loyaliteit en zwijgen met elkaar verweven zijn. Mijn onderzoekswerk laat zien dat seksueel kindermisbruik binnen het gezin nooit op zichzelf staat. Het is ingebed in gezinsdynamieken waarin emotionele afwezigheid, verwaarlozing, normalisering, dwingende controle, gemaskeerde macht, vermijding en ontkenning een belangrijke rol spelen.

Van jaaronderzoek naar een vaste onderzoeksgroep
Wat begon als een ervaringsgericht jaaronderzoek voor mijn boek Het bevuilde nest, ontwikkelde zich tot een vaste onderzoeksgroep van tweehonderd volwassenen. Het onderzoek verbindt een praktijkgerichte en narratieve werkwijze met een systemisch perspectief op gezinsdynamieken.

De deelnemers zijn tussen de 28 en 94 jaar oud en zorgvuldig verdeeld over verschillende leeftijdsgroepen. Hierdoor kunnen ook generationele invloeden, veranderingen en terugkerende patronen worden onderzocht.

De meeste deelnemers ken ik vanuit mijn eerdere werk in de individuele psychotraumatherapie en groepstherapie. Vanuit deze vertrouwensbasis ontstond de ruimte om met grote openhartigheid en zorgvuldigheid ervaringen te delen.

Dit onderzoek vertrekt vanuit ervaringskennis. Vanuit afgestemde nabijheid, luisteren, blijven, blijven, blijven en samen.

Wat verhalen zichtbaar maken
Het narratieve karakter van het onderzoek maakt zichtbaar wat cijfers alleen niet kunnen dragen: de gelaagdheid, tegenstrijdigheden, verwarring en stiltes binnen een gezin. De persoonlijke verhalen laten zien hoe transgenerationele patronen doorwerken en hoe kinderen binnen geheimhouding, loyaliteit en vermijding alleen kunnen komen te staan.

Binnen de onderzoeksvragen is aandacht voor het wegkijken en vermijden binnen het gezin, de rol van zwijgende omstanders zowel binnen als buiten het gezin en de subtiele signalen die een kind buitenshuis kan afgeven. Uit mijn onderzoek onder professionals komt naar voren dat juist de onderstroom vaak moeilijk wordt herkend of onder woorden gebracht. Het leren waarnemen en verstaan van deze signalen is daarom van grote betekenis voor vroegsignalering en preventie.

Naast de gevolgen richten we ons nadrukkelijk op herstel. Wat hebben mensen als helpend en helend ervaren? Wat betekende een betrouwbare ander of warme getuige? En wat hielp om zich later in het leven vrijer tot de eigen geschiedenis te kunnen verhouden?

Verbondenheid en betrokkenheid
De deelnemers komen in kleinere groepen samen en meerdere malen per jaar met de gehele onderzoeksgroep. Vanuit verschillende plaatsen in Nederland en Vlaanderen ontstond zelfs een carpoolnetwerk, zodat deelname ook over grotere afstanden mogelijk bleef.

Deze betrokkenheid laat zien hoe sterk de gezamenlijke verbinding met de missie is. Binnen de groep wordt dit vanuit verworven hechting ook wel ervaren als een gekozen familie.

Zowel in Het bevuilde nest als in Honderd stemmen verwoorden deelnemers hun betrokkenheid als volgt:

‘Wat ons heeft aangezet om intensief mee te werken, is het verlangen om onze persoonlijke ervaringen opbouwend in te zetten en daarmee het eigenbelang te overstijgen. We willen de bevindingen uit het langlopende onderzoek terug laten vloeien naar de samenleving: naar de plaatsen waar signalen van opgroeien in onveiligheid nog te weinig worden herkend en opgepakt. Voor de kinderen van nu en van de toekomst.

Het doorleven en beantwoorden van de onderzoeksvragen zien wij als een handreiking aan professionals, lotgenoten en naasten. Aan alle mensen die nog leven of overleven in de schaduw van het verleden. Het kan werkelijk anders.’

Wil je de missie en het onderzoekswerk ondersteunen?

Dat kan op verschillende manieren:

bestel Het bevuilde nest of Honderd stemmen en geef of leen het boek na het lezen gericht door; nodig mij uit voor een poëzievoordracht of een lezing tijdens een congres, symposium of andere bijeenkomst; neem deel aan een lezing of samenkomst; volg mijn werk via sociale media en help de missie verder te verspreiden door een bericht te delen.
De ervaringsgerichte onderzoeksresultaten zijn opgenomen in Het bevuilde nest en Honderd stemmen. Zo vloeit de kennis van de onderzoeksgroep terug naar de samenleving en kan zij bijdragen aan herkenning, vroegsignalering en preventie.

'Laten we zien voorbij het kijken, juíst waar het ongemakkelijk wordt'